Çocuklar, kendilerini nasıl ifade ederler ? Onların da, duygularını anlatabilmesi ve sosyal ilişkiler kurabilmesi için zengin bir kelime dağarcığına sahip olmaları gerekir. Kelime öğrenme, yalnızca ezberle olmaz; oyun, hikâye ve etkileşimle desteklendiğinde çok daha kalıcı olur. Peki, çocuklar, hem eğlenerek, hem neşeyle, hem de öğrenerek bu işi nasıl yapacaklar ? Veliler olarak siz onlara nasıl yardımcı olabilirsiniz?
Masal Tekrarlarının Kelime Öğretir mi?
Çocuklar aynı masalı defalarca dinlemek isterler. Veliler de bazen bu işten sıkılırlar.Hatta, "bu çocuk neden aynı masal dinlemek istiyor?" diye telaşlanan veliler bile olabilir. Telaşlanmayın, çünkü tekrar eden masallar:
- Kelimelerin zihinde yer etmesine yardımcı olur
- Her tekrarda, kelime zihne daha çok yerleşir.
- Cümle yapısı ve nasıl kullanıldığı konusunun algılanmasını sağlar.
- Anlam-kelime, anlam- cümle yapısını netleştirir ve anlamayı sağlar.
Her tekrar, çocuğunuz için, yeni bir kapı gibidir. Çocuk, daha önce duyduğu kelimeleri fark ederken, günlük konuşma sırasında, bu kelimeleri nereye koyacağını netleştirir.
Soru-Cevaplı Okuma Yöntemi
Masal ya da hikâye okurken çocuğunuza sorular sormalısınız. Bu sorular, pasif dinlemeyi aktif öğrenmeye dönüştürecek ve aktif hale gelen bu yeti, çocuğunuz için bir basamak olacaktır.
Aşağıda bazı soru örnekleri vereceğiz...
- "Sence burada ne oldu?"
- Burada olup biten olaylardan ne anladın ?
- "Bu karakter nasıl hissediyor olabilir?"
- Sen onun yerinde olsan nasıl hissedersin?
Bu yöntem:
- Yeni kelimelerin anlamını öğrenmelerini sağlarken, kelimeyi pekiştirir.
- Çocuğunuzun ifade becerilerini geliştirir
- Kelimeleri doğru bağlamda kullanılmasını, öğre3nmesini sağlar
- Konuşmaktan ve kelimelerden korkmaz.
Kitapları ve Kelimeleri Günlük Hayata Taşımak Mümkün mü?
Kitaplarda geçen kelimeleri günlük hayata taşımak gerekir. Bu mümkündür. Kitapları ve kelimeleri günlük hayata taşımak, öğrenmenin kalıcı olmasını sağlar.
Örneğin masalda geçen "mutlu" kelimesi, gün içinde bir durumla anlatılabilir. "üzgün" kelimesi, başka bir duruma işaret eder."Sevgi" sadece kitapta kalmaz, çocuğa göstermek için, günlük hayata taşınabilir.
Bu yöntemle;
- Kelimeler soyut kalmaz, çocuğun zihninde somut bir şey olarak algılanır.
- Çocuğun kelimeyi yaşamla bağdaştırmasını sağlar
- Günlük hayat ve kitaplar arasındaki bağı algılar
- Kelime dağarcığını doğal yoldan genişletir
Resimli Kitaplarla Kelime Öğretmek Daha mı Kolay ?
Resimli kitaplar, pek çok yönden fayda sağlar. Çocukların kelime öğrenme sürecinde, güçlü bir destekçi olduklarını söyleyebiliriz. Erken yaşta, resimlerle öğretme ve kolayca öğrenme daha mantıklı yürür. Görsel ve kelimenin birlikte sunulması:
- Resim hafızasına ek, kelime hafızasını da güçlendirir
- Nesne ve kelimeler arasında eşleştirme yapmalarını sağlar ve bunu kolaylaştırır.
- Dikkat süresini uzatır
Özellikle erken yaş grubunda resimli kitaplar, kelime öğrenimini eğlenceli hale getirir.
Eğlenerek Öğrenilenler Kolay Unutulmaz
Çocuklar kelime öğrenirlerken, onları zorlamamak, olayı doğal akışına bırakmak gerekir. Kelime dağarcığını artırmak, zorlayıcı bir süreç olmamalı, hatta bunu eğlenceli hale getirmek bir iş halini almalıdır. Masallar, resimli kitaplar ve etkileşimli okuma yöntemleri sayesinde çocuklar: Keyifli bir öğrenim süreci yaşarlar, keyifle öğrenilen şeyler mutlu eder. Kendini anlatma ve ifade etme sürecini rahat yaşarlar. Dil gelişiminde, dinamik ve güçlü basamaklara tırmanırlar. Çocuk öğrenirken, hayat güzelleşir.
