Dil gelişimi, sandığımızdan da erken dönemde başlar. Çocuk, anne karnındayken, annesi konuşur onunla. Sonra, ninni dinlerken, yürümeyi öğrenir gibi okumayı da, öğrenir. Ağzından çıkan ilk kelimeleri, dünyaya attığı en cesur adımlardır. Kimi "anne" der, kimi "baba" bazısı "su" ile açar ilk konuşmasını.
Çocuğuna kitap alan ebeveynlere, "Daha konuşamıyor ki... Kitaptan ne anlar?" diyenler olsa da, çocuklar için, inanılmaz bir gelişimdir bu. Her kelime yeni bir yol gibidir.
Bebeklere ve Okul Öncesi Çocuklara Kitap Okumanın Önemi
Bebekler dünyayı önce seslerle tanır. Anne karnındayken duyduğu sesler bile, hafızasında yer eder. Annenin sesi, babanın kahkahası, ninnilerin ritmi, müzik, konuşmalar, masallar...
Çocuk kitaplarla, konuşma dilinin melodisini öğrenir, kelimelerin nasıl cümleye dönüştüğünü fark eder, Duygu ifadeleri, ses tonuyla etkileşim, dil gelişimini güçlendirir. Dil gelişimi, empatinin gelişmesine kadar uzayan bir yol oluşturur.
Bir kitabın, bir masalın başta sona kadar dinlenmesi, sabır duygusunu geliştirir. Çocuğun dikkat süresi uzar. Kendini ifade edebilen çocuklar, soru sormaktan kaçmazlar. Sosyalleşme ihtiyaçlarından kaynaklı, utangaçlıklarından da kurtulurlar. Hikâye kurgusunu yapabilecek duruma gelirler.
Bknz. Bebeklere kitap okumanın faydaları
Resimli Kitaplar Dil Gelişimini Destekler mi?
Resimler, çocukların hayal dünyaları için çok değerlidir. Hayal dünyası ile birlikte, kelime dünyaları da gelişir, kelime dünyasını büyüten gizli kahramanlardır. Öyle geçiştirilecek, dikkate alınmayacak şeyler değillerdir. Çocuklar hep sorarlar ; "bu ne ? bu ne ? " Ebeveynler cevap verirler. Sonuçta, her sorunun cevabı, bir gelişim sağlar.İşte o an, dil gelişiminin en temel taşı yerine oturur ve çocuk, gördüğünü adlandırmayı öğrenir.
Resimli kitaplar sayesinde çocuğun, kelime ile nesne arasında bağ kurabilme becerisi artar. Görsel hafızasına etki eden bu adlandırma, onu daha da geliştirir.
Her resim bir duyguyu anlatır. Çocuklar, neşe, korku, mutluluk, endişe, ağlamak, gülmek duygularını resimlere bakarak algılayabilirler.
Okuma Rutini Kelime Dağarcığını Nasıl Artırır?
Okuma rutini, kelimenin büyüsüne ulaşmanın yoludur. Ara sıra çocuk kitabı okumanın elbette faydası vardır. Ama asıl farkı yaratan şey, kitabı hayatın doğal bir parçası haline getirmektir.
Çocuk hep aynı şeyleri yapmaktan hoşlanır ve kendini korunmuş hisseder. Işık kısılır, pijamalar giyilir, küçük çocuk yatağa kıvrılır. "Bir varmış bir yokmuş..." diye başlayan masal, rutine uzanan yoldaki en güzel cümledir.
Bu, çocuğun zihninde güçlü bağlar oluşturur: Kitabı görmek, güveni çağırıştırır. Sevgi hissettirir, keyif verir. Çocuk, kitapla kurduğu bağı ve bağla kurduğu duygu yoğunluğunu unutmaz. Mesela, sevgi ve keyif hisleri, hayatının bir parçası olarak, beynine kazınır. Çocuk, hikaye dinlemekten zevk alır hale gelir. Kitaplarla bağı güçlenir ve başka kitapları da karıştırmaya başlar.Her dinlediği masalla birlikte yüzlerce yeni kelimeye maruz kalır. Bu kelimeleri nasıl kullanacağını öğrenir.
Kitaplarla erken tanışan çocuklar; Uzun cümleler kurar, düşündüklerini rahat ve açıkça anlatabilir ve okula başlamadan önce bir avantaj kazanmış olur. Kitabı erken tanıma avantajı ile dil gelişimi için en önemli adımı atmıştır.
Dil Gelişimi Ve Masal Ritüeli
Masal okumak, bir bağ kurma anıdır.Aile bireyleri ile birlikte olmak, bir kitaba odaklanmak, beraber endişelenmek, gülmek, ağlamak motivasyon için çok önemlidir.
Masallar ile tanışan ve na alışan çocuk; Konuşmaktan korkmaz, hikayeyi sorularla açıklamaya çalışır, diğer çocuklara göre farklı kalitede cümleler kurar. Hayal gücünü kullanma konusunda çok başarlıdır.
Bir Kitap, Bir Ömür, Çok Kazanç
Hiç aklınıza gelmeyen bir şey olur bir gün ve 10 dakikalık bir masal, çocuğunuzun geleceğini şekillendirir. Kitap, öğrenmeyi sevdirebilir ama unutmayın, yanlış bir kitap öğrenmekten nefret de ettirebilir. Kitap, çocuğunuzun küçük dünyasına açılan büyük bir okyanus gibidir.
Bknz. Kitap seçiminde ebeveynlerin yaptığı 5 hata
Anne babalar, bunu yıllar sonra anlarlar. Çocukların güvenle konuştuğunda, kendini rahatça ifade edebildiğinde ve hayallerini anlatabildiğinde... "Her gece okuduğunuz o masallar var ya..." Sizin düşündüğünüzden çok fazlası aslında. Onu yıllar sonra anlayacaksınız. Çocuğunuza bakıp, "İyi ki yapmışım..." diyeceksiniz...




