Çocuklar, zorunlu okumaları pek sevmezler. Daha çok kendi istedikleri çocuk kitapları okumak isteme sebepleri de bundandır. Anne babalar, "bu çocuk neden okumak istemiyor?" sorusunu sorduklarında, aslında cevabı da bilirler. Zorunlu hissettiren kitap okumaları çocuğu strese sokar.
Peki, bu okumaları eğlenceli hale getirmenin yolu nedir? Okumayı oyuna dönüştürmek mümkün mü? Oyun, çocukların doğal dili olduğuna göre, kitap okuma ve oyunu nasıl bir araya getirebiliriz?
Oyunların en sevilen tarafını biliyoruz ; tekrar eden ritüeller. Kitap okuma da bir ritüel hâline geldiğinde çocuk için güvenli ve keyifli bir alan oluşturur. Her gün, aynı saatlerde ve aynı ortamda kurulan kitap okuma ritüeli, onların mutlu olmasını ve kitap okuma keyfini tatmalarını sağlayacaktır.
-
Rolleri Değiştirin: Okuyan Çocuk, Dinleyen Yetişkin
Çocuklar kontrolü ellerinde tutmayı sever. Bazen rollerin değişmesine izin vermek, sizin için de özel bir anı olacaktır. Bazı şeyleri onlara bırakmak, onlara rol vermek, olaya başka tarafından bakmak ve rolleri değiştirmek olacaktır. Peki nasıl yapalım ?
-
Bırakalım, kitabı çocuk okusun,
-
Siz dinleyici olun,
-
Soruları siz sorun, çocuğunuz cevaplasın.
Bu durum çocuğun özgüvenini artırır ve okumayı bir "başarma oyunu"na dönüştürür.
-
Hikâyeyi Canlandırmak
Bir kitabı yalnızca okumak yetmez. Kitabı canlandırmak, farklı bakış açısı yakalamaktır.Bu konuda neler yapabileceğiniz ile ilgili fikirler verelim. Ama sizler de yeni fikirler bulacaksınız eminiz.
-
Karakterlerin seslerini değiştirin,
-
Yüz ifadeleri kullanın,
-
Basit kostümler ya da aksesuarlar ekleyin.
Çocuk, hikâyenin içine girdiğinde kitap artık durağan bir nesne olmaktan çıkar; yaşayan bir oyuna dönüşür. Bir tiyatro oyunu sahnesi, bir sinema filminin karesi, hayatınızı renklendiren güzel anlar...
-
"Devamını Sen Uydur" Oyunu Oynamak
Okuma sırasında bir yerde durun ve çocuğunuza sorular yöneltin.
-
"Sence şimdi ne olacak?"
-
"Bu karakter ne yapmalı?"
-
"Buradaki karakter doğru mu yapıyor ?
-
"Sen olsan ne yapardın?"
Çocuğun hikâyeye yön vermesine izin vermek, ona iyi gelecek. Bu yöntem:
-
Hayal gücünü geliştirecek,
-
Okuduğunu anlama becerisini artıracak,
-
Kitapla aktif bir bağ kurmasını sağlayacak.
-
Kendisini, o kitabın kahramanı sanmasına sebep olacak.
-
Okuma Takvimi ve Küçük Hedefler
Oyunlarda hedef ve ödül olur. Bütün çocuklar, ödülü severler. Kitap okuma konusunu da hedeflerle süsleyebilirsiniz. Bu eğlenceli hal, çocuğunuza da iyi gelecektir. İlerlemeyi görünür hale getirmek, bir oyunun sonucu olarak, sahnedeki yerini alacaktır.Sizin de hediyeleriniz olmalı tabi ki. Ne mi ?
-
Okunan her kitap için bir çıkartma,
-
Tamamlanan her hafta için küçük bir kutlama,
-
Belki bir "Kitap Kurdu Rozeti"
-
Çocuğun istediği bir kitabı almak.
-
"Kitap ağacı" ya da "okuma pasaportu"
-
Kitap Seçimini Çocuğa Bırakın
Çocuğun kitap seçimine karışmak, okumayı oyundan çıkarıp göreve dönüştürebilir. Kitabını özgürce seçemeyen ya da okuyamayan çocuğun canı sıkılır. İstediğini yapamamanın verdiği bir stresle sarsılır. Bu sebepten,
-
İlgi alanına uygun kitaplar,
-
Yaşına göre ama merakını besleyen konular,
-
Resimli, kısa ve eğlenceli metinler
Ona iyi gelecektir.
Bknz. Çocuk kitabı seçerken nelere dikkat etmeli?
-
Okuduklarını Oyuna Taşıyın
Okuma bittiğinde, kitaptan tamamen kopmak ya da kitap ile olan ilişkiyi kesmek de normal değildir. Devamlılığı sağlarsanız, kitapla bağ kurmaya devam eder. Zaten çocuklar, sevdiği kitabı defalarca okumaya bayılırlar.
-
Okunan hikâyeyi resmetmek,
-
Karakterlerle ilgili oyun kurmak,
-
Evde küçük bir "hikâye sahnesi" oluşturmak
-
Kazanan Yok, Kaybeden Yok
Kitap okuma oyununda, kimseyle yarışmak, bir puan almak, kıyaslanmak ve zorlanmak olmadığında çocuk mutlu olacaktır. Kitap okumayı oyun hâline getirmek, çocuğu kandırmak değil; onun dünyasına yaklaşmaktır. Oyunla tanışan kitaplar, çocuk için bir ömür sürecek dostluğun kapısını aralar.
Eğlence varsa, okumak konusunda hiçbir sorun çıkmaz. Ama bir çocuğa zorla, "oku!" diyerek baskı yapılırsa, o kitap okuma meselesi, herkes için işkenceye döner.
