Çocuklar dünyayı önce duygularıyla keşfederler. Nasıl mı? Kızarlar, sevinirler, korkarlar, heyecanlanırlar… Ama çoğu zaman bu hislerin adını koymakta zorlanırlar. Duyguların ifade edilmesinde görev alan ise kitaplardır. Bir hikâye, çocuğa sadece “ne olduğunu” değil, “nasıl hissedilebileceğini” de anlatır. Kitaplarda yazılanlar, duyguları uyandırır.
Kahraman sevindiğinde çocuk da sevinir, korktuğunda içi ürperir, başardığında gururlanır, sevinir, ağlar, bağırır, güler… Kitabı okuyan çocuklar da bu duyguları güvenli şekilde öğrenmiş olur. Çünkü kitabı okurken, kontrol çocuktadır.
Bknz. Çocuklara kitap okumayı sevdirecek 6 etkili yöntem
Hikayeler ve Empati Duygusu
“Empati” başkasının duygusunu anlayabilmektir. Çocuklar empatiyi öğütle öğrenemezler. Bir şeyi öğrenebilmeleri için hissetmeleri gerekir. Yani, karşısındaki kahramanın yerine geçmelidir.
Çocuk, bir kitap okurken, kendisi kahraman olur. Başkasının yaşadığı bir sorunu kendi iç dünyasında hisseder,ben olsaydım ne yapardım?” diye düşünmeye başlar. Bir arkadaşından dışlanan karakterle üzülür, korkmuş bir kahraman için endişelenir ya da yardımlaşan çocuklarla mutlu olur. Bu duygu transferi, empati kaslarını güçlendirir ve sosyal ilişkilerin temelini oluşturur.
Masallar Korku ve Kaygıyı Azaltır mı ?
Çocuklar korkularını çoğu zaman doğrudan anlatamaz. Karanlıktan korkmak, yalnız kalmak, annesinden ayrılmak ya da yeni bir ortama girmek… Masallar bu kaygıları örtük biçimde ele alır. Ejderhadan korkan minik kahraman, yolunu kaybeden tavşan ya da karanlıktan çekinen küçük ayı hikayesini okuyan çocuk, kendi korkularıyla bunları özdeşleştirir. Masal ilerler, Kahraman korkusuyla yüzleşir,yardım alır, çözüm yolları bulur. Bu süreç çocuğa şunu öğretir:
“Korkmak normaldir ve her korkunun bir çıkış yolu vardır.”
Masallar, çocuğun kaygılarını toptan yok etmez tabi ama en azından korkularını yönetebileceğini öğretir. Yönetilen korkular, rahatlama hissi verir.
Kitaplar Duygusal Farkındalık Kazandırır mı ?
Bazı kitaplar, çocukların duygusal dünyasını özellikle destekler. Bu tür kitapları almak ve özellikle okutmak gerekir. Bu sıralamada ilk üçte yer alacak duygusal farkındalık kitapları şöyledir;
-
Duygu Odaklı Kitaplar
-
Arkadaş ve Empati Temalı Öyküler
-
Masallar ve Sembolik Anlatımlar
-
Günlük Yaşam Hikayeleri
Kitaplar sadece okuma becerisi kazandırmaz; Çocukların, kendilerini tanımalarına da fırsat verir. Hikâyeleri okuyan çocuk, kendini tanır. Duygularını tanır,empati kurmayı öğrenir, korkularıyla baş etmeyi dener, kendini ifade etme cesareti kazanır. Bir çocuk kitapla bütünleşir ve dost olur.
Gülücük Yayınlarında yayınlanan çocuk kitapları, çocuklarımızın başka dünyalara gitmesini, duygularını anlatmasını, duygularıyla baş etmesini sağlar.
Özellikle sosyal hayat ile ilgili olan kitaplarımız: Gülücük, Ömer, Yusuf’un Üşütük halleri. Bu kitaplar, çocukların sosyalleşirken, kendilerini kahramanın yerine koydukları kitaplardır.
Kitaplar sayesinde, duygusal gelişimini tamamlayan çocuklar,empati duygusuyla yoğurulup, duygusal farkındalık kazanırlar. Duygusal gelişime katkısı olan kitaplar, çocukların yıllar boyu yol arkadaşı olurlar.
